Quy trình kiểm dịch thực vật nhập khẩu: Hồ sơ, thủ tục và các bước thực hiện
Quy trình kiểm dịch thực vật nhập khẩu là nội dung được nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đơn vị logistics và chủ hàng quan tâm khi đưa các loại cây trồng, sản phẩm thực vật hoặc hàng hóa có nguồn gốc thực vật vào Việt Nam. Việc thực hiện đúng thủ tục kiểm dịch giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh chi phí, tránh kéo dài thời gian thông quan và đáp ứng yêu cầu quản lý của cơ quan chuyên ngành.
Bài viết dưới đây tổng hợp quy trình thực hiện theo hướng dễ hiểu, phù hợp cho doanh nghiệp lần đầu làm thủ tục hoặc đang cần kiểm tra lại hồ sơ kiểm dịch thực vật.
1. Kiểm dịch thực vật là gì?
Kiểm dịch thực vật là hoạt động kiểm tra, giám sát đối với thực vật, sản phẩm thực vật và một số vật thể thuộc diện kiểm dịch nhằm phát hiện, ngăn chặn đối tượng kiểm dịch thực vật có khả năng gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái.
Tùy từng loại hàng hóa, nước xuất khẩu, mục đích sử dụng và quy định hiện hành, doanh nghiệp có thể phải thực hiện kiểm dịch trước khi được thông quan hoặc đưa hàng về sử dụng.
Một số nhóm hàng thường gặp có thể phát sinh yêu cầu kiểm dịch gồm:
- Cây, giống cây trồng và các bộ phận của cây.
- Hạt giống, củ, quả, hoa và các sản phẩm thực vật.
- Gỗ, sản phẩm từ gỗ trong trường hợp thuộc diện quản lý kiểm dịch.
- Nông sản chưa qua chế biến hoặc được xử lý ở mức chưa loại bỏ nguy cơ dịch hại.
- Bao bì bằng gỗ và vật thể có nguy cơ mang theo sinh vật gây hại.
- Một số giá thể, nguyên liệu có nguồn gốc thực vật theo quy định chuyên ngành.
Lưu ý: Không phải mọi sản phẩm có nguồn gốc thực vật đều mặc nhiên phải kiểm dịch. Cần xác định chính xác tên hàng, thành phần, tình trạng chế biến và mục đích sử dụng trước khi đăng ký thủ tục.
2. Khi nào hàng nhập khẩu phải kiểm dịch thực vật?
Trước khi nhập khẩu, doanh nghiệp nên xác định hàng hóa có thuộc diện kiểm dịch thực vật hay không.
Thông thường, việc xác định cần dựa trên:
Tên hàng → thành phần/bản chất → mức độ chế biến → mục đích sử dụng → mã HS → quy định kiểm dịch hiện hành.
Đối với một số mặt hàng, ngoài kiểm dịch thực vật còn có thể phát sinh các thủ tục khác như kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm, công bố hoặc giấy phép chuyên ngành.
Vì vậy, không nên chỉ dựa vào mã HS để kết luận hàng có phải kiểm dịch hay không. Mã HS là một trong những thông tin hỗ trợ xác định chính sách quản lý, còn bản chất thực tế của hàng hóa vẫn cần được xem xét.
3. Hồ sơ kiểm dịch thực vật nhập khẩu gồm những gì?
Tùy loại hàng và trường hợp cụ thể, bộ hồ sơ có thể bao gồm:
Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật , Hợp đồng mua bán, Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading hoặc Air Waybill, Tài liệu mô tả hàng hóa, catalogue hoặc thông tin kỹ thuật nếu cần, Giấy phép kiểm dịch nhập khẩu đối với trường hợp pháp luật yêu cầu, Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp (Phytosanitary Certificate/Phyto), nếu thuộc trường hợp phải có.
Các chứng từ khác theo yêu cầu đối với từng nhóm hàng.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị chứng từ trước khi hàng về cảng để hạn chế tình trạng hàng đã đến nhưng hồ sơ chuyên ngành chưa hoàn thiện.
4. Quy trình kiểm dịch thực vật nhập khẩu
Bước 1: Xác định hàng hóa có thuộc diện kiểm dịch
Đây là bước quan trọng nhất.
Doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ thông tin về:
- Tên thương mại của hàng hóa.
- Tên hàng trên invoice và packing list.
- Thành phần.
- Quy cách đóng gói.
- Tình trạng hàng hóa: tươi, khô, đông lạnh, đã chế biến…
- Nguồn gốc hàng hóa.
- Nước xuất khẩu.
- Mục đích sử dụng.
- Mã HS dự kiến.
Từ những thông tin này, doanh nghiệp hoặc đơn vị dịch vụ có thể xác định yêu cầu kiểm dịch và các giấy tờ cần chuẩn bị.
Bước 2: Kiểm tra yêu cầu về giấy phép nhập khẩu
Một số nhóm vật thể thực vật có thể phải đáp ứng điều kiện hoặc có giấy phép trước khi nhập khẩu.
Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách chuyên ngành trước khi ký hợp đồng hoặc trước khi hàng được vận chuyển về Việt Nam.
Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với giống cây, cây trồng, vật liệu nhân giống và một số mặt hàng có nguy cơ mang theo sinh vật gây hại.
Bước 3: Kiểm tra thực tế lô hàng
Tùy từng loại hàng, cơ quan kiểm dịch có thể kiểm tra thực tế tại cảng, kho hoặc địa điểm được phép.
Nội dung kiểm tra có thể tập trung vào:
- Tình trạng bên ngoài của hàng hóa.
- Dấu hiệu sinh vật gây hại.
- Côn trùng, nấm bệnh hoặc các đối tượng kiểm dịch.
- Bao bì, phương tiện chứa hàng.
- Sự phù hợp giữa hàng thực tế và hồ sơ đăng ký.
Trong trường hợp cần thiết, mẫu có thể được lấy để kiểm tra, giám định hoặc phân tích theo quy định.
Bước 4: Nhận kết quả kiểm dịch thực vật
Sau khi hồ sơ và kết quả kiểm tra đáp ứng yêu cầu, cơ quan kiểm dịch thực vật thực hiện cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu hoặc kết quả kiểm dịch theo quy định đối với từng trường hợp.
Doanh nghiệp sử dụng chứng từ này để hoàn thiện hồ sơ thông quan và thực hiện các bước tiếp theo.
5. Kiểm dịch thực vật có làm trước thông quan không?
Tùy từng trường hợp và quy định áp dụng đối với mặt hàng, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục kiểm dịch song song với quá trình làm thủ tục hải quan.
Để tránh phát sinh lưu container, lưu bãi hoặc chi phí kho, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ kiểm dịch ngay từ khi nhận chứng từ lô hàng.
Kinh nghiệm thực tế: Với hàng có nguy cơ phát sinh kiểm dịch, nên kiểm tra chính sách trước khi tàu hoặc máy bay khởi hành, thay vì đợi hàng cập cảng mới bắt đầu xác định thủ tục.
6. Chi phí kiểm dịch thực vật nhập khẩu
Chi phí thực tế phụ thuộc vào:
- Loại hàng hóa.
- Số lượng và trọng lượng.
- Địa điểm kiểm tra.
- Phương thức vận chuyển.
- Có cần lấy mẫu/phân tích hay không.
- Có phát sinh xử lý kiểm dịch hay không.
Phí dịch vụ của đơn vị thực hiện thủ tục, nếu doanh nghiệp thuê dịch vụ. An Khánh Logistics hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đăng ký kiểm dịch theo quy định đối với lô hàng.
Vì vậy, không nên áp dụng một mức phí cố định cho tất cả các lô hàng.
Kết luận:
Quy trình kiểm dịch thực vật nhập khẩu cần được chuẩn bị từ trước khi hàng về Việt Nam. Việc xác định đúng đối tượng kiểm dịch, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và kiểm tra yêu cầu đối với từng loại hàng sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh chi phí và rút ngắn thời gian xử lý.
An Khánh Logistics – Dịch vụ kiểm dịch thực vật nhập khẩu
Với kinh nghiệm xử lý thủ tục xuất nhập khẩu và logistics, An Khánh Logistics hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra chính sách và thực hiện thủ tục kiểm dịch đối với từng lô hàng cụ thể.
Mọi chi tiết liên hệ:
Hotline: 0329239439
Zalo: 0359725113
Website: https://ankhanhlogistics.com
